EU bereikt akkoord over ingrijpende hervorming douanestelsel

De Raad (waar de lidstaten in vertegenwoordigd zijn) en het Europees Parlement hebben afgelopen donderdag een politiek akkoord bereikt over de grootste hervorming van het EU-douanestelsel sinds de oprichting van de Douane-unie in 1968. Met de hervorming wil de EU beter inspelen op sterk groeiende handelsvolumes - met name e commerce - strengere EU-normen aan de buitengrens en veranderende geopolitieke verhoudingen.

Kern van de hervorming is de introductie van een EU Customs Data Hub: één centrale digitale omgeving waarin bedrijven hun douanegegevens nog maar één keer hoeven aan te leveren voor alle lidstaten. Dit moet leiden tot efficiëntere processen, betere risicoanalyse en meer rechtszekerheid voor het bedrijfsleven. De datakoppeling wordt vanaf 1 juli 2028 gefaseerd ingevoerd, te beginnen met e commerce, en moet uiterlijk 1 maart 2034 volledig operationeel zijn.

Daarnaast komt er een nieuwe EU-douaneautoriteit, gevestigd in Lille, die nationale douanes ondersteunt bij risico analyse, prioritering van controles en crisiscoördinatie. Voor zeer transparante en betrouwbare bedrijven wordt een nieuwe status geïntroduceerd: ‘trust and check traders’, met verdergaande vereenvoudigingen dan nu onder AEO mogelijk is.

Voor e commerce wordt vanaf 1 november 2026 een EU brede afhandelingsvergoeding ingevoerd voor kleine zendingen. Ook wordt expliciet vastgelegd dat online platforms en afstandsverkopers verantwoordelijk zijn voor douaneverplichtingen, niet de consument.

Het akkoord bevat werkbare afspraken voor expediteurs, transporteurs en logistiek dienstverleners:

• Bulkimport bij e-commerce wordt gestimuleerd en een handling fee wordt ingevoerd. Daardoor krijgt e-commerce geen simpelere behandeling dan overige importstromen;

• Het mkb houdt eenvoudige toegang tot douanefaciliteiten via een douane-vertegenwoordiger;

• De AEO-C-status blijft bestaan, zodat betrouwbare bedrijven voordelen blijven houden. En logistieke dienstverleners kunnen ook de nieuwe Trust&Check Trader-status aanvragen, waarmee zelfvrijgave van goederen mogelijk wordt;

• De tijdelijke opslagtermijn blijft 90 dagen. Niet verkort naar 3 dagen zoals eerst werd voorgesteld;

• Ook logistiek dienstverleners mogen goederen onder een regeling blijven plaatsen;

• Proces voor export en wederuitvoer wordt duidelijk gescheiden processen.

Hierdoor is het akkoord tussen de lidstaten een grote verbetering tegen over het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie. Daar hebben Fenex, en een groot aantal andere Nederlandse brancheverenigingen, hard voor gevochten.

Het akkoord moet nu vertaald worden, waarna het formeel aangenomen kan worden door de Raad en het Europese Parlement. Dit zal naar verwachting rond de zomer plaatsvinden. De Europese Commissie is al begonnen aan het opstellen van de uitvoeringswetgeving. Deze voorstellen zullen de komende maanden gaan verschijnen.